Artykuł ma charakter informacyjny i porządkujący wiedzę o świecie Tolkiena. Jeśli szukasz pogłębionej analizy i interpretacji, odwiedź kategorię „Badania i interpretacje”.
Khazad-dûm było najstarszym i najsłynniejszym z królestw krasnoludów w Śródziemiu. Nazwa oznacza Dwór Krasnoludów i odnosi się do pradawnej siedziby Durina Nieśmiertelnego, najstarszego z Siedmiu Ojców Krasnoludów. Durin osiedlił się w naturalnych jaskiniach po wschodniej stronie Gór Mglistych, nad doliną Azanulbizar, gdzie rozpoczęto rozbudowę rozległych podziemnych sal i kopalń.
Przez długie wieki, jeszcze od czasów Wieków Gwiazd, krasnoludowie rozwijali swoje miasto, drążąc korytarze pod całym masywem górskim aż po jego zachodnią stronę. Po zniszczeniu Beleriandu wielu uchodźców z Nogrodu i Belegostu przybyło do Khazad-dûm, co przyczyniło się do wzrostu jego potęgi. Szczególne znaczenie miało odkrycie mithrilu, rzadkiego i cennego metalu, którego złoża uczyniły królestwo niezwykle bogatym.
W Drugiej Erze krasnoludowie z Khazad-dûm utrzymywali przyjazne stosunki z elfami z Eregionu, słynnymi kowalami, którzy wykuli Pierścienie Władzy. Gdy jednak Sauron rozpoczął swoje wojny, krasnoludowie zamknęli swoje bramy i przetrwali burzliwe czasy w odosobnieniu. W późniejszych wiekach nazwa Moria, oznaczająca Czarną Otchłań, przylgnęła do ich siedziby.
W roku 1980 Trzeciej Ery krasnoludowie, drążąc zbyt głęboko pod Barazinbarem, obudzili uwięzionego tam od czasów Pierwszej Ery Balroga. Istota ta, zwana później Zgubą Durina, zgładziła króla i wielu mieszkańców, zmuszając lud do opuszczenia królestwa. Od tej pory Moria stała się miejscem grozy, opanowanym przez orki i inne mroczne stworzenia.
Pod koniec Trzeciej Ery przez Morie przeszła Drużyna Pierścienia. W jej salach doszło do starcia Gandalfa z Balrogiem. Po walce w Sali Mazarbul i na Moście Khazad-dûm obaj przeciwnicy spadli w przepaść, a ostateczne starcie rozegrało się na szczycie Zirak-zigil, gdzie Gandalf pokonał Zgubę Durina, kładąc kres jej panowaniu w podziemiach dawnego królestwa.
Bibliografia
- TEnc Roz. Geography
- DoT Roz. K